Quyền lợi và nghĩa vụ của người bảo lãnh khi vay vốn ngân hàng theo luật hiện hành

Tư vấn tài chính Tác giả Biên tập viên Tài chính Đọc 5 phút Cập nhật 2026
Quyền lợi và nghĩa vụ của người bảo lãnh khi vay vốn ngân hàng theo luật hiện hành
Lưu ý an toàn: Đơn vị cho vay hợp pháp không yêu cầu bạn chuyển tiền phí, tiền “bảo hiểm” hay “chứng minh tài chính” trước khi nhận khoản vay.

Trong các giao dịch tài chính, việc tìm kiếm một người bảo lãnh là điều kiện phổ biến để ngân hàng duyệt khoản vay khi khách hàng chính không đủ điều kiện tín dụng hoặc tài sản đảm bảo. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về mức độ rủi ro cũng như pháp lý đi kèm. Bài viết này sẽ phân tích sâu về quyền lợi và nghĩa vụ của người bảo lãnh khi vay vốn ngân hàng theo luật hiện hành.

1. Bảo lãnh vay vốn ngân hàng là gì?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, bảo lãnh là việc người thứ ba (bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (ngân hàng) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (bên được bảo lãnh) nếu đến thời hạn mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ.

Hợp đồng vay thế chấp nhà ở đất đai ô tô
Hợp đồng vay thế chấp nhà ở đất đai ô tô

2. Nghĩa vụ của người bảo lãnh

Khi đặt bút ký vào hợp đồng bảo lãnh, bạn phải xác định rõ những nghĩa vụ ràng buộc sau đây:

  • Nghĩa vụ trả nợ thay: Đây là nghĩa vụ quan trọng nhất. Nếu người vay chính mất khả năng chi trả (nợ quá hạn, nợ xấu), ngân hàng có quyền yêu cầu người bảo lãnh thanh toán toàn bộ dư nợ gốc, lãi và các chi phí phát sinh theo thỏa thuận.
  • Nghĩa vụ bảo đảm bằng tài sản: Nếu bảo lãnh bằng tài sản (nhà đất, sổ tiết kiệm, ôtô), tài sản đó sẽ bị ngân hàng phát mại, bán đấu giá để thu hồi nợ nếu người vay chính vi phạm hợp đồng.
  • Phạm vi bảo lãnh: Nghĩa vụ này có thể bao gồm toàn bộ khoản nợ hoặc một phần, tùy thuộc vào nội dung đã ký kết trong hợp đồng.

3. Quyền lợi của người bảo lãnh

Dù mang nhiều rủi ro, người bảo lãnh vẫn được pháp luật bảo vệ thông qua các quyền sau:

  • Quyền yêu cầu thông tin: Bạn có quyền yêu cầu bên được bảo lãnh cung cấp thông tin về tình hình thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
  • Quyền truy đòi: Nếu bạn đã thực hiện nghĩa vụ thay cho người vay, bạn có quyền yêu cầu người vay hoàn trả lại số tiền đó, hoặc yêu cầu bên được bảo lãnh bồi thường nếu có thỏa thuận từ trước.
  • Quyền miễn trừ: Nếu ngân hàng tự ý gia hạn hoặc thay đổi điều kiện khoản vay làm tăng nghĩa vụ của người bảo lãnh mà không có sự đồng ý bằng văn bản của bạn, bạn có thể được miễn trách nhiệm đối với phần nghĩa vụ tăng thêm đó.

4. Những rủi ro tiềm ẩn và cảnh báo lừa đảo tài chính

Nhiều người bảo lãnh chỉ vì nể nang bạn bè, người thân mà không lường trước hậu quả:

  • Ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng (CIC): Khi khoản nợ của người được bảo lãnh bị xếp vào nhóm nợ xấu (nhóm 3, 4, 5), người bảo lãnh cũng có thể bị ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín tín dụng, khiến bạn khó tiếp cận các khoản vay cá nhân trong tương lai.
  • Mất tài sản đảm bảo: Nhiều trường hợp người bảo lãnh mất nhà, mất đất vì người vay chính "bặt vô âm tín".
  • Cảnh báo lừa đảo: Cần cảnh giác với các đối tượng mời gọi ký hồ sơ vay vốn dưới danh nghĩa "chỉ cần ký tên cho có". Tuyệt đối không ký vào các hợp đồng trống hoặc giấy tờ không ghi rõ nội dung, số tiền bảo lãnh.
Hợp đồng thế chấp tài sản và giải ngân tiền mặt
Hợp đồng thế chấp tài sản và giải ngân tiền mặt

5. Lời khuyên của chuyên gia

Trước khi quyết định trở thành người bảo lãnh cho một khoản vay ngân hàng, hãy thực hiện quy trình kiểm tra nghiêm ngặt:

  1. Đánh giá khả năng trả nợ của người vay: Bạn cần biết rõ thu nhập, công việc và mục đích vay thực sự của người được bảo lãnh.
  2. Đọc kỹ hợp đồng: Hãy dành thời gian đọc từng điều khoản, đặc biệt là phần phạm vi bảo lãnh và thời hạn bảo lãnh.
  3. Thỏa thuận cam kết ngược: Bạn nên có một văn bản thỏa thuận riêng với người được bảo lãnh về nghĩa vụ hoàn trả lại cho bạn nếu có rủi ro xảy ra.
  4. Cân nhắc tài sản: Nếu bảo lãnh bằng tài sản, hãy chắc chắn rằng bạn đã tính toán đến phương án xấu nhất là mất đi tài sản đó.

Việc bảo lãnh là một hành động thể hiện niềm tin, nhưng niềm tin cần đi đôi với sự hiểu biết pháp luật để tự bảo vệ tài sản và tương lai tài chính của chính mình.

Biên tập viên Tài chính Biên tập viên tài chính tiêu dùng, chuyên hướng dẫn thủ tục và phân tích điều khoản vay.

Đọc tiếp

Bình luận