Nợ quá hạn bao nhiêu ngày thì bị nợ xấu và bị khởi kiện? Cảnh báo chi tiết

Kiến thức tài chính Tác giả Biên tập viên Tài chính Đọc 5 phút Cập nhật 2026

Lưu ý an toàn: Đơn vị cho vay hợp pháp không yêu cầu bạn chuyển tiền phí, tiền “bảo hiểm” hay “chứng minh tài chính” trước khi nhận khoản vay.

Trong hoạt động vay vốn tại Việt Nam, việc hiểu rõ các cột mốc thời gian về nợ quá hạn là cực kỳ quan trọng để bảo vệ uy tín tín dụng cá nhân. Nhiều người vẫn mơ hồ về việc chỉ cần trễ hạn vài ngày đã bị xem là "nợ xấu" hay chưa. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết câu hỏi: Nợ quá hạn bao nhiêu ngày thì bị nợ xấu và bị khởi kiện?

1. Nợ quá hạn bao nhiêu ngày thì bị xem là nợ xấu?

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Thông tư 11/2021/TT-NHNN), nợ xấu (Non-Performing Loan - NPL) được phân loại dựa trên nhóm nợ tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC). Không phải cứ chậm trả vài ngày là bạn lập tức trở thành "nợ xấu". Quy trình phân loại nhóm nợ như sau:

Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn): Quá hạn từ 1 - 10 ngày. Đây là nhóm nợ có khả năng thu hồi vốn gốc và lãi đầy đủ, đúng hạn.
Nhóm 2 (Nợ cần chú ý): Quá hạn từ 10 - 90 ngày. Ở nhóm này, lịch sử tín dụng của bạn đã bắt đầu có vết và ngân hàng sẽ theo dõi sát sao hơn.
Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn): Quá hạn từ 91 - 180 ngày.
Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ): Quá hạn từ 181 - 360 ngày.
Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn): Quá hạn trên 360 ngày.

Kết luận: Bạn chính thức bị coi là nợ xấu khi khoản vay rơi vào Nhóm 3, 4 hoặc 5, tức là khi quá hạn thanh toán từ 91 ngày trở lên.

2. Khi nào khoản nợ bị khởi kiện ra tòa?

Việc khởi kiện là biện pháp cuối cùng khi các bên không thể thỏa thuận hoặc khách hàng cố tình không trả nợ. Thông thường, quy trình khởi kiện sẽ diễn ra như sau:

Nhắc nợ và cảnh báo: Ngân hàng hoặc công ty tài chính sẽ gửi thông báo nhắc nợ qua điện thoại, email, hoặc văn bản (thường bắt đầu sau khi quá hạn 1 - 30 ngày).
Chuyển nợ xấu: Khi khoản nợ chuyển sang Nhóm 3 (quá 90 ngày), đơn vị cho vay sẽ thắt chặt việc đòi nợ.
Thông báo khởi kiện: Nếu sau nhiều lần nhắc nợ mà người vay không hợp tác hoặc không có khả năng chi trả, ngân hàng sẽ gửi văn bản thông báo về việc khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền.

Thời điểm khởi kiện không có quy định cứng nhắc về số ngày cụ thể (như 30 hay 60 ngày), nhưng thường các ngân hàng sẽ tiến hành khởi kiện khi khoản nợ trở thành Nợ xấu (nhóm 3 trở lên) và khả năng thu hồi nợ bằng các biện pháp dân sự khác không còn hiệu quả.

3. Hậu quả nghiêm trọng của nợ xấu

Việc để khoản vay trở thành nợ xấu mang lại nhiều hệ lụy lâu dài:

Lịch sử tín dụng bị hủy hoại: Thông tin nợ xấu được lưu trữ trên CIC trong vòng 05 năm. Trong thời gian này, gần như bạn không thể vay vốn tại bất kỳ ngân hàng hay tổ chức tín dụng nào khác.
Lãi phạt chồng chất: Ngoài lãi suất gốc, bạn phải chịu thêm phí phạt trả chậm (thường từ 150% lãi suất trong hạn trở lên).
Tài sản thế chấp bị phát mãi: Nếu là khoản vay có tài sản đảm bảo, ngân hàng sẽ tiến hành xử lý tài sản để thu hồi nợ thông qua tòa án hoặc thỏa thuận.
Ảnh hưởng đến các dịch vụ tài chính: Bạn có thể bị từ chối mở thẻ tín dụng, vay mua trả góp, hoặc các dịch vụ tài chính liên quan.

4. Lời khuyên để tránh nợ xấu

Lập kế hoạch tài chính: Trước khi vay, hãy tính toán kỹ khả năng trả nợ hàng tháng không vượt quá 40% tổng thu nhập.
Đặt lịch nhắc nhở: Sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc lịch điện thoại để nhắc ngày thanh toán trước 2-3 ngày.
Liên hệ ngay khi gặp khó khăn: Nếu nhận thấy không thể trả nợ đúng hạn, hãy chủ động liên hệ với ngân hàng để xin cơ cấu lại thời hạn trả nợ hoặc gia hạn khoản vay trước khi đến hạn thanh toán.
Không "bỏ mặc" khoản vay: Sai lầm lớn nhất là trốn tránh các cuộc gọi từ ngân hàng. Điều này chỉ làm tình hình tồi tệ hơn và thúc đẩy nhanh quá trình khởi kiện.

Kết luận: Nợ quá hạn 91 ngày trở lên là mốc quan trọng khiến bạn rơi vào nhóm nợ xấu trên hệ thống CIC. Hãy quản lý tài chính cá nhân một cách khoa học và có trách nhiệm để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.