App vay tiền dọa khởi kiện ra tòa có đúng không? Sự thật bạn cần biết

Trong bối cảnh bùng nổ của các ứng dụng tài chính trực tuyến, không ít người vay rơi vào tình cảnh hoang mang khi liên tục nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi đe dọa từ các app vay tiền với nội dung: "Sẽ khởi kiện bạn ra tòa nếu không thanh toán khoản nợ ngay lập tức". Vậy, thực hư chuyện app vay tiền dọa khởi kiện ra tòa có đúng không? Hãy cùng phân tích dưới góc độ pháp lý và thực tế tài chính tại Việt Nam.

1. Bản chất pháp lý của các App vay tiền hiện nay

Phần lớn các ứng dụng (app) vay tiền đang hoạt động trên thị trường hiện nay có thể chia thành hai nhóm:

• Các đơn vị được cấp phép: Các công ty tài chính, công ty fintech hoạt động đúng pháp luật, có đăng ký kinh doanh và tuân thủ các quy định về lãi suất của Ngân hàng Nhà nước.
• Các tổ chức tín dụng đen núp bóng công nghệ: Đây là nhóm phổ biến nhất gây ra tình trạng đe dọa người vay. Chúng thường hoạt động với lãi suất "cắt cổ", phí phạt ẩn và sử dụng các phương thức đòi nợ bất hợp pháp.

2. App vay tiền dọa khởi kiện ra tòa có đúng không?

Câu trả lời ngắn gọn là: Phần lớn các tin nhắn dọa kiện của "tín dụng đen" chỉ là chiêu trò tâm lý.

Tại sao lại như vậy? Hãy xem xét các lý do sau:

Hợp đồng vô hiệu do lãi suất vượt trần

Theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Tuy nhiên, hầu hết các app vay tiền "tín dụng đen" đều áp dụng lãi suất rất cao, cộng thêm các loại phí dịch vụ, phí phạt trễ hạn khiến tổng chi phí vượt xa quy định. Khi đưa vụ việc ra tòa, các hợp đồng với lãi suất "cắt cổ" như vậy rất dễ bị tuyên là vô hiệu hoặc chỉ phải hoàn trả phần lãi suất trong hạn cho phép.

Thủ tục tố tụng phức tạp và tốn kém

Để khởi kiện một vụ án dân sự (đòi nợ), bên cho vay phải tốn chi phí án phí, thời gian chuẩn bị hồ sơ, và quan trọng nhất là phải chứng minh được quyền lợi hợp pháp của mình. Với các khoản vay giá trị nhỏ (vài triệu đồng), việc khởi kiện trở nên không khả thi về mặt kinh tế đối với phía app vay.

Hoạt động "không chính danh"

Nhiều app tín dụng đen không có tư cách pháp nhân rõ ràng hoặc hoạt động trái phép. Nếu đưa ra tòa, chính họ sẽ là người bị cơ quan chức năng "sờ gáy" về hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, thậm chí là tội phạm hình sự.

3. Tại sao họ liên tục đe dọa?

Nếu việc kiện tụng khó xảy ra, tại sao họ vẫn gửi tin nhắn dọa dẫm? Mục đích chính của họ là gây áp lực tâm lý để người vay sợ hãi và buộc phải thanh toán. Các hình thức thường thấy bao gồm:

• Dọa gửi đơn tố cáo đến cơ quan công an (về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản).
• Dọa gửi thông báo nợ về nơi làm việc, gia đình, hoặc người thân.
• Đăng hình ảnh, thông tin cá nhân của người vay lên mạng xã hội.

Lưu ý: Việc công khai thông tin cá nhân hoặc đe dọa làm nhục người khác là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng (Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 về tội làm nhục người khác).

4. Bạn nên làm gì nếu bị dọa kiện?

Nếu bạn rơi vào tình trạng này, hãy giữ bình tĩnh và thực hiện các bước sau:

1. Kiểm tra lại tính pháp lý: Xem xét lại hợp đồng điện tử. Nếu lãi suất quá cao, đây là bằng chứng cho thấy đây là tín dụng đen.
2. Thu thập bằng chứng: Lưu lại toàn bộ tin nhắn, ghi âm cuộc gọi đe dọa, xúc phạm từ phía app.
3. Không đóng tiền cho kẻ lừa đảo: Nếu app có dấu hiệu lừa đảo ngay từ đầu (bắt đóng phí bảo hiểm, phí giải ngân trước khi nhận tiền), tuyệt đối không chuyển tiền. Đây là bẫy tài chính.
4. Trình báo cơ quan chức năng: Nếu bị khủng bố tinh thần, hãy mang bằng chứng đến cơ quan Công an địa phương để tố cáo hành vi đòi nợ trái pháp luật.
5. Thông báo cho người thân: Hãy cảnh báo bạn bè, người thân về việc thông tin cá nhân của bạn có thể bị kẻ xấu lợi dụng để quấy rối, tránh việc họ bị lừa đảo.

Lời kết

Việc app vay tiền dọa khởi kiện ra tòa đa số là đòn tâm lý để ép người vay trả nợ. Bạn không cần quá lo lắng về việc bị đi tù nếu không trả nợ (trừ khi có hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản ngay từ đầu). Tuy nhiên, cách tốt nhất vẫn là hạn chế tối đa việc vay mượn qua các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Hãy tìm đến các ngân hàng hoặc công ty tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép để đảm bảo an toàn tài chính cho chính mình.